वन्यजीवांचा कहर, १ वर्षात ६ जणांचा मृत्यू!

मानव-वन्यजीव संघर्ष तीव्र, मृतांच्या कुटुंबीयांना १.५० कोटींची मदत
गोंदिया: जंगलांनी वेढलेल्या गोंदिया जिल्ह्यात मानद-वन्यजीव संघर्ष सातत्याने गंभीर होत चालला आहे. नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पाला लागून असलेल्या तीन तहसील्सह आता अन्य गावांमध्येही वाघ आणि तेंड्यांची आवाजाही वाढली आहे. यापूर्वी वन्यजीवांचे वास्तव्य शेतांपुरते मर्यादित होते, परंतु आता ते गावांच्या दिशेने मजल मारत आहेत. गेल्या एका वर्षात वन्यजीवांच्या हल्ल्यात जिल्ह्यात ६ जणांचा मृत्यू झाला असून, ४५ जण जखमी झाले आहेत. मृतांच्या कुटुंबीयांना प्रतिपरिवार २५ लाख रुपयांप्रमाणे एकूण १.५० कोटी रुपयांची मदत देण्यात आली आहे. तसेच जखमींना प्रतिव्यक्ती ५ लाख रुपयांची मदत देण्यात आली आहे. गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये तेंड्याच्या हल्ल्यात ३ लोकांचा मृत्यू झाला होता.
गावकऱ्यांच्या दिशेने का येत आहेत वन्यजीव?
मागील दोन-तीन वर्षांत वन्यजीवांचे गावांपर्यंत पोहोचण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. वाघ आणि तेंड्यांकडून पाळीव पशूंनाही लक्ष्य केले जात असल्याने शेतकरी व पशुपालक चिंतेत आहेत. जंगलात पुरेसे अन्न आणि पाण्याची उपलब्धता असल्याचा दावा केला जात असला तरी, या परिस्थितीचा अभ्यास करून प्रभावी उपाययोजना करण्याची नितांत गरज आहे.
अधिवासात मानवी हस्तक्षेप हेदेखील एक कारण
सडक, महामार्ग आणि इतर मूलभूत सुविधांच्या निर्मितीमुळे जंगलाचे हिस्से बटले आहेत. वन्यजीवांच्या पारंपरिक येण्या-जाण्याच्या मार्गावर वस्त्या आणि शेती विकसित झाल्याने त्यांचा नैसर्गिक वावर प्रभावित होत आहे. त्यामुळे मानव-वन्यजीव संघर्ष रोखण्यासाठी वन्यजीवांच्या अधिवासात मानवी हस्तक्षेप कमी करणे आणि प्रभावी उपाययोजना लागू करणे आवश्यक असल्याचे उपवनसंरक्षक विजय धांडे यांनी म्हटले आहे.
वर्षभरातील प्रमुख घटना आणि भीतीचे वातावरण
जानेवारी महिन्यात अवघ्या १५ दिवसांच्या आत वाघ आणि तेंड्याच्या हल्ल्यात एका महिला आणि एका बालकाचा जीव गेला.
दोन तेंड्यांना पकडल्यानंतर गावकऱ्यांनी सुटकेचा श्वास घेतला होता, परंतु नंतर सडक अर्जुनी तहसीलमध्ये वाघाच्या हल्ल्यात महिलेचा मृत्यू झाल्याने पुन्हा दहशत पसरली.
देवापायली गावात १२ फेब्रुवारी रोजी तेंड्याच्या हल्ल्यात येनूबाई गोबाडे जखमी झाल्या होत्या, परंतु गावकऱ्यांच्या सतर्कतेमुळे त्यांचा जीव वाचला.
माहुली गाव आणि सौंदड सहवन क्षेत्रात वाघाच्या हल्ल्यात महिलांच्या मृत्यूच्या घटनांमुळे आजूबाजूच्या गावांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले.
सडक अर्जुनी तहसीलच्या आदर्श धाबेकडीजवळ खेळत ६ वर्षीय प्रज्वल गोवर्धन मेश्रामवर वाघाने हल्ला केल्याने त्याचा गंभीर उपचारादरम्यान मृत्यू झाला. यापूर्वी सडक अर्जुनी तहसीलच्या माहुली गावात शेतात अरहरच्या शेंगा तोडत असलेल्या एका वृद्ध महिलेवर वाघाने हल्ला केल्याने तिचा जागीच मृत्यू झाला होता, तर त्याचदरम्यान शेतात काम करत असलेला एक तरुणही हल्ल्यात जखमी झाला होता.
अवघ्या १५ दिवसांच्या अंतरात झालेल्या या घटनांमुळे माहुली, सौंदड, कोसमतोंडी आणि आसपासच्या गावांमध्ये प्रचंड दहशत पसरली होती.